Афганистан. Без права на забвение

Афганистан. Без права на забвение

Афганистан. Без права на забвение

Художники Витебщины

Художники Витебщины

Художники Витебщины

Рэлігія. Аршанскі раён

 

На працягу свайго існавання, нягледзячы на ўсе выпрабаванні, Орша развівалася не толькі як рамесны, гандлёвы, палітычны, культурны цэнтр акругі.

На працягу 16–18 стст. горад з'яўляўся значным рэлігійным цэнтрам. 3 1592 г. у Оршы існавала праваслаўнае брацтва. Былі заснаваны і дзейнічалі Аршанскі езуіцкі калегіум (1690), Куцеінскі Богаяўленскі манастыр (1623), Куцеінскі Успенскі манастыр (1631), царква Іллі Прарока (1505), манастыры бернардзінцаў (1636), базыльянак (1642), дамініканцаў (1649), францысканцаў (1680), уніяцкі Пакроўскі манастыр (1758), саборная царква Раства Маці Боскай (1691), касцелы св. Антонія (па інш. звестках Прачыстай Багародзіцы, 1680), трынітарыяў (1714), мюянераў (1752), марыявітак (18 ст.), базыльян (2-я пал. 18 ст.), цэрквы Ушэсця (1757), Іаана Багаслова (1790) і інш.

У 1630 г. пры Куцеінскім Богаяўленскім манастыры беларускі асветнік Спірыдон Собаль заснаваў друкарню, якая з'яўлялася асноўным цэнтрам беларускага кірылічнага кнігадрукавання. За 25 год дзейнасці Куцеінскай друкарні ў свет выйшла больш за 20 найменняў кніг, іншыя накладам да 500 асобнікаў. Сярод іх знакаміты «Буквар» С. Собаля (1631), «Малітваслоў» (1631), «Псалтыр» (1642) і інш. Выданні Куцеінскай друкарні былі шырока вядомы і мелі вялікае значэнне для пашырэння асветы не толькі на Беларусі, але і на Украіне, у Расіі і Літве.

На 2008 г. у г. Оршы (Барань, Балбасава) налічваецца 28 рэлігійных суполак, якія адносяцца да 5 канфесій. Пры суполках ствараюцца і дзейнічаюць нядзельныя школы. Незарэгістраваных нацыянальна-культурных аб'яднанняў у горадзе няма.

У Аршанскім благачынні Віцебскай епархіі дзейнічаюць праваслаўныя Свята-Ільінская, Свята-Троіцкая, Свята-Міхайлаўская цэрквы, царква прападобнага Леаніда.

Значная ўвага ў горадзе ўдзяляецца развіццю супрацоўніцтва ў рамках дамовы паміж Рэспублікай Беларусь і Беларускай праваслаўнай царквой. Састаўлена праграма мер па яе выкананні.

Вядуцца службы ў цэрквах Копысі, Барані, Балбасава, Крапіўна, Арэхаўска, Межава.

Будуюцца новыя храмы.

 

ЛІТАРАТУРА

1. Агеева, Е. Взаимоотношения государства и религиозных организаций в послевоенные годы / Е. Агеева // Архiвы i справаводства. – 2003. – № 4. – С. 96–102.

2. Альхименко, А. Ищите и обрящите / А. Альхименко // Телеком-экспресс (Орша). – 2007. – 4 июля. – С. 6.

3. Анечкіна, Е. Не оскуднеет вера народная / Е. Анечкина // Віцебскі рабочы. – 2008. – 5 чэрв. – С. 16.

4. Анисович, Л. Православные святыни г. Орша / Л. Анисович // Аршанская газета. – 2006. – 16 верас. – С. 8.

5. Большакова, Е. Колокольный звон над Крапивно / Е. Большакова // Народнае слова. – 2011. – 14 мая. – С. 16.

6. Вабищевич, Н. Под покровом Пресвятой Богородицы / Н. Вабищевич ; беседовал С. Слепцов // Телеком-экспресс (Орша). – 2009. – 15 окт. – С. 7.

7. Войтеховская, С. Сохраняя верность традициям / С. Войтеховская // Аршанская газета. – 2009. – 24 верас. – С. 4.

8. Гнилозуб, В. Избранницы / В. Гнилозуб // Белорусская нива. – 2009. – 1 авг. – С. 12–13.

9. Готовская, Л. А. «Аршанская газета» / Л. А. Готовская // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. – Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2010. – Т. 2. : Витебская область : в 2 кн. – Кн. 1. – С. 25.

10. Готовская, Л. Союз церкви и семьи / Л. Готовская // Аршанская газета. – 2008. – 23 кастр. – С. 13.

11. Димитрий (архиепископ). Помощь подается через молитвы и покаяние / Димитрий (архиепископ) ; беседовала В. Степанищева // Народнае слова. – 2009. – 14 крас. – С. 5.

12. Залесская, С. Поклон святыне / С. Залесская // Белорусская нива. – 2008. – 6 июня. – С. 4.

13. Знание. Вера. Нравственность // Аршанская газета. – 2011. – 6 студз. – С. 4.

14. Жуковский, В. В. Оршанские монастыри / В. В. Жуковский // Оршеведение : производственно-практическое издание / В. В. Жуковский. – Орша : Оршанская типография, 2008. – С. 125–131.

15. Ізімава, С. Ф. Саламярэцкія фундатары праваслаўя на Беларусі ў 16–17 стагоддзях / С. Ф. Ізімава // Телеком-экспресс (Орша). – 2008. – 16 окт. – С. 10.

16. Катоўскі, Е. Беатыфікацыя слугі Божай маці Цэліны Бажэнцкай / Е. Катоўскі // Герой працы (Шуміліна). – 2007. – 13 лістап. – С. 3.

17. Коган, I. Iслам у Оршы / І. Коган // Чырвоная змена. – 1998. – 9 крас. – С. 2.

18. Королев, Г. Прикосновение к святыням / Г. Королев // Вiцебскi рабочы. – 2006. – 19 верас. – С. 1–2.

19. Маркевич, Е. Храм спасения / Е. Маркевич // Аршанская газета. – 2006. – 15 крас. – С. 3.

20. Матвеев, А. Явление на берегу Кутеинки / А. Матвеев // Віцьбічы = Витьбичи. – 2010. – 7 янв. – С. XV.

21. Минченко, П. В поисках утраченного / П. Минченко // Советская Белоруссия. – 2010. – 12 марта. – С. 16.

22. Оршанское благочиние // Храмы и приходы Витебской Епархии Белорусской Православной Церкви : справочник / сост. А. Матвеев, Н. Дубенецкий. – Витебск, 2002. – С. 92–104.

23. Писаренко, Н. Выполнил долг до конца / Н. Писаренко // Віцьбічы = Витьбичи. – 2013. – 28 нояб. – С. VII.

24. Синяков, Н. Седьмой русский патриарх / Н. Синяков // Аршанская газета. – 2010. – 15 ліп. – С. 13.

25. Слепцов, С. Духовное наследие Орши / С. Слепцов // Телеком-экспресс (Орша). – 2009. – 24 сент. – С. 1.

26. Слепцов, С. Православные традиции / С. Слепцов // Телеком-экспресс (Орша). – 2009. – 9 апр. – С. 4.

27. Турок, А. «Букварь» Спиридона Соболя вернулся на родную землю / А. Турок // Аршанская газета. – 2014. – 16 кастр. – С. 1, 3.

28. Федоров, В. «Сделать Отечество цветущим краем» / В. Федоров // Рэспублiка. – 2006. – 19 верас. – С. 1, 3.

29. Федоров, В. Не нам, Господи, но имени Твоему... / В. Федоров // Рэспубліка. – 2009. – 28 ліп. – С. 8.

30. Шкрабо, Е. Духовное возрождение / Е. Шкрабо // Телеком-экспресс (Орша). – 2009. – 18 июня. – С. 2.

31. Шурдукова, А. Возрождение / А. Шурдукова // Аршанская газета. – 2009. – 6 студз. – С. 1.

32. Шурдукова, А. Неугасимый светоч Орши / А. Шурдукова // Аршанская газета. – 2013. – 21 верас. – С. 1. 4.

33. Яршоў, І. Святасць пачынаецца ў Куцейне / І. Яршоў // Телеком-экспресс (Орша). – 2009. – 16 апр. – С. 7.