eye

База даных «Человек года Витебщины»

type your text for first image here

База даных «Человек года Витебщины»

База даных «Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць»

type your text for second image here

База даных «Прыдзвінскі край: гісторыя і сучаснасць»

База даных «Віцебшчына: дакументальная спадчына»

type your text for third image here

База даных «Віцебшчына: дакументальная спадчына»

База даных «Художники Витебщины»

type your text for 4th image here

База даных «Художники Витебщины»

База даных «Афганистан. Без права на забвение»

type your text for 5th image here

База даных «Афганистан. Без права на забвение»

База даных «Каталог подписных изданий»

type your text for 6th image here

База даных «Каталог подписных изданий»

База даных «Вызваленне Віцебшчыны. 1943–1944»

type your text for 7th image here

База даных «Вызваленне Віцебшчыны. 1943–1944»

Віртуальны праект «Віцебшчына ў вайне 1812 года»

type your text for 8th image here

Віртуальны праект «Віцебшчына ў вайне 1812 года»

Віртуальны праект «Святыя заступнікі Віцебшчыны»

type your text for 9th image here

Віртуальны праект «Святыя заступнікі Віцебшчыны»

Віртуальны праект «Военные дороги библиотекарей Витебщины»

type your text for 10th image here

Віртуальны праект «Военные дороги библиотекарей Витебщины»

База даных «Рэгіянальны архіў перыядычных выданняў»

type your text for 11th image here

База даных «Рэгіянальны архіў перыядычных выданняў»

Віртуальны праект «Ад аперацыі «Сувораў» да аперацыі «Баграціён»

type your text for 12th image here

Віртуальны праект «Ад аперацыі «Сувораў» да аперацыі «Баграціён»

  • anons-LITERARY-CROSSROADS 10 2026
  • anons-WEEKEND-AT-THE-LIBRARY 10 2026
  • anons-EVERY-FRIDAY
  • anons-WE-AND-PUSHKIN
  • anons-PCPI-banner 06 2026
  • anons-Vicebski-kray 2026
  • anons-EX-LIBRIS
  • anons-presidential library
  • anons-litres
  • anons-elib-nlb
  • shkola-mastak
  • anons-echz
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС

banner-god-bel-woman-2026
banner-five-year-quality

Мастацтва павінна быць мужным: гартаючы дзённікі І. П. Мележа

 Meleg-new1 

 

Аддзел беларускай літаратуры прадстаўляе адзінаццатую выставу з цыкла "А на зямлі яго не згасне след", прысвечанага 90-годдзю з дня нараджэння славутага пісьменніка Беларусі І. П. Мележа. Выстава будзе дзейнічаць з 18 лістапада па 18 снежня пад назвай "Мастацтва павінна быць мужным: гартаючы дзённікі І. П. Мележа".

Яшчэ раней за публіцыстычныя і мастацкія творы ў літаратурным набытку маладога літаратара з'явіліся творы іншага жанру – дзённікавыя запісы.

У гады армейскай службы Іван Мележ, па яго словах, "пачаў спрабаваць свае сілы ў прозе", вёў запісныя кніжкі, якія загінулі ў вайну. А больш сур'ёзная проза прыйшла ў сорак першым і ў сорак другім гадах у выглядзе ваенных дзённікаў. Для аўтара дзённік быў не толькі яго франтавой памяццю, а яшчэ і даверлівым спадарожнікам, разумным і спагадлівым сябрам, якому ў самыя цяжкія моманты можна было адкрыць душу.

У апошнія гады пісьменнік не аднойчы зазначаў, што ён разглядае ваенныя дзённікі як сапраўдны пачатак сваёй творчасці.

Паводле прызнання самога Мележа, дзённік ён пачаў весці з 22 чэрвеня 1941 года, непасрэдна з перадавой, але апублікаваў іх толькі напрыканцы 1960-х — у сярэдзіне 1970-х гадоў.

Мележаўскія запісы і на самой справе ўяўляюць сабой добрую, сумленную і мужную дакументальную прозу. У іх добра перадаюцца цяжкасці, што выпалі ў гады вайны на долю савецкіх людзей. Зразумела, што Іван Паўлавіч таксама поўнай мерай зведаў гэтыя цяжкасці.

Такім чынам, мележаўскія дзённікі маюць яшчэ і тую бясспрэчную каштоўнасць, што яны з'яўляюцца істотнай крыніцай дакладных звестак пра аўтара, дазваляюць добра адчуць яго патрыятычныя пачуцці, зразумець кола яго інтарэсаў у гады вайны, станаўленне яго чалавечай асобы, фарміраванне яго літаратурных густаў і сімпатый.

Для карыстальнікаў бібліятэкі аддзел беларускай літаратуры падрыхтаваў бібліяграфічны спіс літаратуры, прадстаўленай на книжнай выставе.

 

ЛИТЕРАТУРА

1. Бугаёў, Д. Бацькоўская зямля і вялікі свет // Вернасць прызванню: творчая індывідуальнасць І. Мележа / Д. Бугаёў — Мн. : Маст. літ., 1977. — С. 3—17.

2. Бярозкін, Р. Ваенныя дзённікі Івана Мележа // Паэзія — мае жыцце : літ.-крытыч. артыкулы / Р. Бярозкін. — Мн. : Маст. літ., 1989. — С. 368—373.

3. Гніламёдаў, У. Іван Мележ : нарыс жыцця і творчасці : для старэйшага шк. узросту / Ул. Гніламёдаў — Мн. : Нар. асвета, 1984. — 128 с. — (Народныя пісьменнікі БССР).

4. Кулешов, Ф. Подвиг художника: лит. путь И. Мележа / Ф. Кулешов. — Мн. : Изд-во БГУ, 1982. — 224 с.

5. Ляшук, В. Іван Мележ у школе : дапам. для настаўнікаў агульнаадукац. устаноў / В. Ляшук. — Мн. : Аверсэв, 2002. — 191 с. — ( Вывучэнне творчасці пісьменніка).

6. Мележ, І. Збор твораў : у 10 т. / І. Мележ. — Мн. : Маст. лiт., 1979. — Т. 9 : Першая кніга. Дзённікі, запісныя кніжкі. Накіды, слоўнік, пагаворкі, асобныя выразы. Аўтабіяграфічныя запіскі "У пачатку вайны". Крытыка, публіцыстыка 1946–1976. Каментарыі. — 1984. — 542 с.

7. Мележ, І. Збор твораў : у 6 т. / І. Мележ. — Мн. : Беларусь, 1969. — Т. 1 : Ваенны дзённік, апавяданні, аповесці. — 1969. — 415 с.

8. Мележ, И. Первая книга : дневники, тетради, из записных книжек: для ст. шк. возраста / И. Мележ. — Мн. : Юнацтва, 1984. — 72 с.

9. Мележ, І. Першая кніга : дзённік, сшыткі, з запісных кніжак / І. Мележ. — Мн. : Маст. лiт.,  1977. — 271 с.

10. Мележ, І. Роздумы : вытрымкі з дзённікаў і публіцыстычных нататкаў / І. Мележ // Роднае слова. — 1996. — № 2. — С. 153—155.

11. Мележ, І. 317 дзён вайны. Дзённік 1941–42 гг. / І. Мележ // Маладосць. — № 3. — С. 81—116.

12. Мележ, І. У гарах дажджы :  апавяданні / І. Мележ. — Мн. : Дзяржвыд. БССР,  1957. — 221 с.

13. Мяснікоў, А. "Я наглядаю з увагаю за фактамі жыцця...": Іван Мележ — публіцыст /А. Мяснікоў // Полымя. — 2011. — № 2. — С. 119—125.

14. Мятліцкі, М. Мой Мележ: да 90-годдзя з дня нараджэння Івана Мележа / М. Мятліцкі // Полымя. — 2011. — № 2. — С. 145—154.