eye

Database «Man of the Year of Vitebsk Region»

type your text for first image here

Database «Man of the Year of Vitebsk Region»

Database «Dvina Region: history and here and now»

type your text for second image here

Database «Dvina Region:  history and here and now»

Database «Vitebsk Region: Documentary Heritage»

type your text for third image here

Database «Vitebsk Region: Documentary Heritage»

Database «Artists of Vitebsk Region»

type your text for 4th image here

Database «Artists of Vitebsk Region»

Database «Afghanistan. Without the right to oblivion»

type your text for 5th image here

Database «Afghanistan. Without the right to oblivion»

Database «Catalog subscription editions»

type your text for 6th image here

Database «Catalog subscription editions»

Database «Vyzvalenne Vіcebshchyny. 1943-1944»

type your text for 7th image here

Database «Vyzvalenne Vіcebshchyny. 1943-1944»

Virtual project «Vitebsk region in the war of 1812»

type your text for 8th image here

Virtual project «Vitebsk region in the war of 1812»

Virtual project «Saint patrons of Vitebsk region»

type your text for 9th image here

Virtual project «Saint patrons of Vitebsk region»

Virtual project «Military roads of librarians of Vitebsk region»

type your text for 10th image here

Virtual project «Military roads of librarians of Vitebsk region»

Database «Regional archive of periodicals»

type your text for 11th image here

Database «Regional archive of periodicals»

Virtual project «From оperation «Suvorov» to оperation «Bagration»

type your text for 12th image here

Virtual project «From оperation «Suvorov» to оperation «Bagration»

  • anons-LITERARY-CROSSROADS 10 2026
  • anons-WEEKEND-AT-THE-LIBRARY 10 2026
  • anons-EVERY-FRIDAY
  • anons-WE-AND-PUSHKIN
  • anons-PCPI-banner 06 2026
  • anons-Vicebski-kray 2026
  • anons-EX-LIBRIS
  • anons-presidential library
  • anons-litres
  • anons-elib-nlb
  • shkola-mastak
  • anons-echz
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС
  • АНОНС

banner-god-bel-woman-2026-black
banner-five-year-quality

Жыў лёсам людзей на балоце : творчая спадчына пісьменніка – школьнікам

Meleg-new1

 

“Са сваім вялікім клопатам пра маральную дасканаласць чалавека, пра чалавечае ўзаемаразуменне, пра чалавечае шчасце на зямлі, – слушна заўважыла Вера Палтаран, – Мележ-мастак стаіць на самым скрыжаванні маральных пошукаў сучаснасці: ён значыць чалавеку шлях да людзей, да чалавечай еднасці, засцерагае ад эгаізму, валюнтарызму, самападману, вучыць разумна, думаючы ладзіць жыццё на зямлі. А няхай хто скажа, што чалавек, людзі, чалавецтва не адчуваюць сёння вострай патрэбы ў такой навуцы!..”.

Асаблівую патрэбу “ў такой навуцы” адчуваюць юнакі і дзяўчаты, у якіх пакуль што нестае жыццёвага вопыту, жыццёвай мудрасці. Іван Мележ заўсёды клапаціўся пра духоўнае абагачэнне моладзі. У шматлікіх выступленнях, інтэрв’ю ён настойліва падкрэсліваў думку, як важна далучыць юнакоў і дзяўчат да народных ідэалаў, народнай маралі, народнай эстэтыкі.

Ацэньваючы сваю творчую спадчыну ў аўтабіяграфіі “Трохі згадак і думак” Іван Мележ адзначаў: “З усяго, што напісана, мне найбольш дарагія рэчы, з героямі якіх я жыў, у падзеях якіх я удзельнічаў”. У ліку такіх твораў пісьменнік назваў апавяданне “У гарах дажджы” і раман “Людзі на балоце”. Менавіта гэтыя творы ўключаны ў школьную праграму па беларускай літаратуры.

Для чытачоў бібліятэкі супрацоўнікі аддзела беларускай літаратуры падрыхтавалі выставу пад назвай “Жыў лёсам людзей на балоце : творчая спадчына пісьменніка – школьнікам”, якая пройдзе з 19 красавіка па 19 мая, і бібліяграфічны спіс літаратуры, якая прадстаўлена на ёй. Увазе прыхільнікаў сайта прапаноўваецца кароткі агляд некаторых выданняў і артыкулаў з перыёдыкі, уключаных у экспазіцыю.

Спадзяёмся, матэрыялы выставы будуць карыснымі для настаўнікаў, метадыстаў, выкладчыкаў пры падрыхтоўцы да ўрокаў і заняткаў з мэтай далучэння моладзі да літаратурных знаходак мастака слова. Магчыма, прапанаваная інфармацыя дапаможа ўзбагаціць веды вучняў пра славутага празаіка, па-новаму ацаніць яго творчасць.

 


1

Звяровіч, Т.І. Літаратурныя віктарыны / Т.І. Звяровіч, М.Л. Гелер. – Мн. : Нар. асвета, 1967. – 228 с.


У кнізе змешчаны цікавы і займальны матэрыял з жыцця, творчасці класікаў беларускай літаратуры В. Дуніна-Марцінкевіча, Ф. Багушэвіча, К. Крапівы, П. Броўкі, Я. Брыля, І. Мележа і інш. Ён дапаможа настаўнікам ажывіць урок, папоўніць веды вучняў фактамі з біяграфіі і творчых дасягненняў І.П. Мележа, правесці змястоўны літаратурны вечар.


2

Мішчанчук, М.І. Беларуская літаратура ў 11 класе : дапам. для настаўнікаў / М.І. Мішчанчук, Г.Я. Адамовіч. – Мн. : Універсітэцкае, 2001. – 230 с.


У дапаможніку прапануецца дадатковы, паглыблены матэрыял, пытанні і заданні па тэмах, вывучаемых у 11 класе, а таксама слоўнік псеўданімаў беларускіх пісьменнікаў, тэматыка сачыненняў, расшыраная бібліяграфія.

Для настаўнікаў агульнаадукацыйных школ. Можа быць выкарыстаны студэнтамі педагагічных універсітэтаў і каледжаў, абітурыентамі.


3

Родная літаратура ў 8 класе : вучэб.-метад. дап. для настаўнікаў / Л.В. Асташонак [і інш.]. – 2-е выд., стэрэатып. – Мн. : ВП “Экаперспектыва”, 1999. – 222 с.


У выданні прапанавана методыка правядзення ўрокаў па творчасці пісьменнікаў, якія ўключаны для вывучэння ў праграму 8 класа. Асаблівая ўвага надаецца развіццю вуснай і пісьмовай мовы, вобразным сродкам мовы і аналізу тэкста.

Для настаўнікаў сярэдніх школ.


 

ЛІТАРАТУРА

 

1. Воюш, І. Мележ. BY, або Інтэрнэт-рэсурсы на ўроках беларускай літаратуры : раман “Людзі на балоце” Івана Мележа / Інга Воюш // Роднае слова. – 2011. – № 2. – С. 82–84.

2. Дрэмухава, Н.М. “Матчынай зямлі карэнні ніколі не адпусцяць нас” : тэатралізаваны ўрок па рамане І. Мележа “Людзі на балоце” / Н.М. Дрэмухава // Беларуская мова і літаратура. Серыя “У дапамогу педагогу”. – 2005. – № 9. – С. 57–62.

3. Звяровіч, Т.І. Літаратурныя віктарыны / Т.І. Звяровіч, М.Л. Гелер. – Мн. : Нар. асвета, 1967. – 228 с.

4. Згрундо, І.Г. Карткі з індывідуальнымі заданнямі па рамане І. Мележа “Людзі на балоце” (XI клас) / І.Г. Згрундо // Беларуская мова і літаратура. Серыя “У дапамогу педагогу”. – 2005. – № 9. – С. 62–64.

5. Ляшук, В. Што хвалявала і хвалюе : вывучэнне ў 8 класе апавядання Івана Мележа “У гарах дажджы” / Вера Ляшук // Настаўніцкая газета. – 1996. – 7 лютага. – С. 3.

6. Ляшук, В.Я. Вывучэнне творчасці пісьменніка : Іван Мележ у школе : дапам. для настаўнікаў агульнаадукац. устаноў / В.Я. Ляшук. – 2-е выд. – Мн. : Аверсэв, 2005. – 191 с.

7. Мележ, І. Подых навальніцы : раман з “Палескай хронікі” : для ст. шк. зросту / Іван Мележ. – Мн. : Юнацтва, 1988. – 448 с. : іл.

8. Мележ, І.П. Завеі, снежань : раман з “Палескай хронікі” : для ст. шк. узросту / Іван Мележ. – Мн. : Маст. літ., 2008. – 262 с. – (Бібліятэка школьніка).

9. Мележ, І.П. Людзі на балоце : раман з “Палескай хронікі” : для ст. шк. узросту / Іван Мележ; прадм. С. Андраюка. – Мн. : Маст. літ., 2008. – 446 с. – (Бібліятэка школьніка).

10. Міхальчук, В.У. Праблема чалавечага шчасця ў рамане Івана Мележа “Людзі на балоце” : IX і XI класы / В.У. Міхальчук // Беларуская мова і літаратура. Серыя “У дапамогу педагогу”. – 2009. – № 2. – С. 40–44.

11. Мішчанчук, М.І. Беларуская літаратура ў 11 класе : дапам. для настаўнікаў / М.І. Мішчанчук, Г.Я. Адамовіч. – Мн. : Універсітэцкае, 2001. – 230 с.

12. Несцяровіч, С.У. Літаратурныя дыктанты для вучняў X класа : апавяданні Янкі Брыля, раман Івана Мележа “Людзі на балоце”, п’еса Андрэя Макаёнка “Зацюканы апостал” / Сяргей Несцяровіч // Беларуская мова і літаратура. Серыя “У дапамогу педагогу”. – 2011. – № 2. – С. 16–17.

13. Палонік, Г. ”Глыбіня духоўнага свету…” : урок па творчасці Івана Мележа ў VIII класе з паглыбленым вывучэннем беларускай літаратуры / Галіна Палонік // Беларуская мова і літаратура ў школе. – 1990. – № 12. – С. 13–17.

14. Палякова, Т. Сапраўдны гаспадар : ці ёсць ён у “Палескай хроніцы” Івана Мележа? : урок-дыялог у XI класе / Таццяна Палякова // Роднае слова. – 2003. – № 10. – С. 49–51.

15. Палякова, Т.В. Вывучэнне “Палескай хронікі” Івана Мележа ў XI класе / Т.В. Палякова // Беларуская мова і літаратура. Серыя “У дапамогу педагогу”. – 2004. – № 1. – С. 49–55.

16. Родная літаратура ў 8 класе : вучэб.-метад. дап. для настаўнікаў / Л.В. Асташонак [і інш.]. – 2-е выд., стэрэатып. – Мн. : ВП “Экаперспектыва”, 1999. – 222 с.

17. Сказ пра Івана Мележа / аўт.-склад. А.М. Адамовіч. – Мн. : Беларусь, 1984. – 63 с. : іл.

18. Смыкоўская, В. Цэласнае вывучэнне “Палескай хронікі” І. Мележа / В. Смыкоўская // Народная асвета. – 1976. – № 5. – С. 62–69.

19. Собаль, Л. Іван Мележ. Жыццёвы і творчы шлях пісьменніка : урок беларускай літаратуры (XI клас) / Любоў Собаль // Роднае слова. – 2011. – № 2. – С. 85–86.