
Калекцыі эпохі ў фондах архіва кінафотафонадакументаў
- Details
- Створана 05.12.2025 15:53
Сустрэча з Андрэем Ганчаром, дырэктарам Беларускага дзяржаўнага архіва кінафотафонадакументаў, адбылася 5 снежня ў абласной бібліятэцы.
Навучэнцы Віцебскага дзяржаўнага каледжа электратэхнікі, супрацоўнікі Дзяржаўнага архіва Віцебскай вобласці і чытачы бібліятэкі пазнаёміліся з адзіным у рэспубліцы сховішчам аўдыёвізуальных дакументаў і адным з найбуйнейшых збораў унікальных кінафотафонадакументаў, якія з'яўляюцца бясцэннымі сведчаннямі значных падзей у гісторыі развіцця Беларусі з канца ХІХ стагоддзя.
Гісторыя архіва пачалася 29 сакавіка 1941 года са стварэння Цэнтральнага дзяржаўнага архіва фотафанакінадакументаў БССР. Асноўная дзейнасць пачалася пасля вызвалення рэспублікі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Важную частку фонду складае аб'ёмны архіў значных дакументаў эпохі БССР, калі асаблівая ўвага надавалася іх архіваванню і захаванню матэрыялаў, якія асвятляюць гістарычныя падзеі.
У 1986 годзе ў Дзяржынску быў узведзены асобны будынак для архіва. Асаблівыя ўмовы захоўвання звязаны перш за ўсё з бяспекай захоўвання кінастужкі. Сёння стварэнне лічбавых копій кожнага кінафотафонадакумента дазваляе не толькі захаваць іх, але і значна пашырыць доступ да інфармацыі, якая змяшчаецца ў іх. Гэта задача выконваецца шляхам вырабу копій з беражлівай колера- і аўдыёкарэкцыяй і выпраўленнем фізічных пашкоджанняў.
Андрэй Мікалаевіч расказаў, што ў фондзе архіва налічваецца больш за 500 кінафільмаў пра Віцебск. Некаторыя фрагменты з іх былі паказаны гасцям сустрэчы. У прыватнасці, фільм 1970 года пра развіццё горада з выкарыстаннем хронікі пачатку XX стагоддзі. У ім дэманструюцца кадры з вуліцамі горада 7 лістапада 1918 года, па якіх ідуць жыхары з транспарантамі, створанымі Маркам Шагалам.
Хроніка дэманструе пачатак працы такіх прадпрыемстваў, як фабрыка «Знамя індустрыялізацыі», новы панчошна-шкарпэткавы камбінат КІМ, ільнопрадзільная фабрыка і адзіная ў СССР ачковая фабрыка. Удзельнікі сустрэчы таксама ўбачылі, як забудоўваўся раён Маркаўшчына – узводзіліся новыя жылыя дамы, школа і лазня.
Андрэй Мікалаевіч падзяліўся таксама цікавымі фактамі пра ўнікальныя экспанаты, якія захоўваюцца ў архіве. Гэта, напрыклад, фатаграфія дзвюх прыбраных жанчын без указання даты здымкі, аднак эксперты ўстанавілі, што фота зроблена ў сярэдзіне 1860-х гадоў. Асаблівую цікавасць выклікае вінілавая пласцінка з вальсам «Кракавяк», датаваная 1905 годам.
Для больш падрабязнага знаёмства з фондам архіва створаны YouTube-канал, на якім супрацоўнікі расказваюць пра калекцыі, размяшчаюць хроніку і паказваюць відэаматэрыялы. Важнае месца займаюць сумесныя праекты з Белтэлерадыёкампаніяй, у эфіры якой дэманструюцца падборкі з хронікі, сугучныя бягучым падзеям, памятным датам і актуальнай тэматыцы.
Андрэй Ганчар пажадаў усім удзельнікам сустрэчы імкнуцца да таго, каб асабістыя і прафесійныя дасягненні і поспехі былі зафіксаваны ў розных інфармацыйных фарматах і сталі часткай архіва кінафотафонадакументаў як сведчанне гістарычнага і культурнага развіцця беларускага грамадства.


































