Афганистан. Без права на забвение

Афганистан. Без права на забвение

Афганистан. Без права на забвение

Художники Витебщины

Художники Витебщины

Художники Витебщины

Германавічы, аг., Шаркаўшчынскі раён

 

Назва Германавічы
Адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка  аграгарадок
Вобласць Віцебская 
Раён Шаркаўшчынскі
Першае ўзгадванне 1563

 

Германавічы, аграгарадок, цэнтр сельсавета, на р. Дзісна. Да 2006 года вёска. За 18 км на паўночны ўсход ад Шаркаўшчыны. Упершыню ўпамінаецца ў 1563 годзе пад назвай Ерманавічы як сяло ВКЛ на мяжы з Полацкім ваяводствам. Верагодна, адносілася да маёнтка Сапегаў з цэнтрам у Іказні. 3 1565 г. у Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства. У 1739 г. Юзаф Станіслаў Сапега за 12 тыс. талераў прадаў мястэчка Германавічы з фальваркам Шабалаўшчына інфлянцкаму пану Япу фон Экель Гілзену. 3 гэтага часу Германавічы – цэнтр асобнага маёнтка, які ахопліваў вёскі Атокі, Белы Двор, Марыампаль, Перамены, Пузаны, Рэчкі, Юзафова. 3 1782 г., калі Юзаф Плзен (мсціслаўскі ваявода) прадаў Германавічы за 2 млн. злотых Ігнацію Шырыну, да 1939 г. мястэчка было ўласнасцю роду Шырынаў. Ігнацій Шырын заснаваў тут касцёл, запісаўшы яму 15 валок зямлі, яго сын Юстын заснаваў капліцу. Насельніцтва в. Германавічы і навакольных вёсак стварала каталіцкі масіў ва ўніяцкім, пазней праваслаўным асяроддзі. 3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі, у Дзісенскім павеце. Пасля скасавання прыгоннага права ў 1861 г. – цэнтр воласці Дзісенскага павета; за панскім маёнткам засталося больш як 10 тыс. дзесяцін зямлі. У канцы XIX ст. 300 жыхароў, вінакурны завод, млын, крама, карчма. 3 1921 г. у складзе Польшчы, цэнтр гміны Дзісенскага павета Віленскага ваяводства. У 1927 г. казна купіла за 35 тыс. злотых шырынаўскі палац для школы. 3 1939 г. у БССР, з 12 кастрычніка 1940 г. цэнтр сельсавета. У Вялікую Айчынную вайну ў 1941–1944 гг. акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1970 г. было 649 жыхароў, 209 двароў. У 1990 – каля 300, а у 2006 годзе тут налічвалася 645 жыхароў.

Па стане на 1 студзеня 2017 года насельніцтва Германавіцкага сельсавета складае 2248 чалавек, з іх працаздольнага ўзросту – 1275, маладзей працаздольнага – 229, старэйшых за працаздольны – 744.

На тэрыторыі сельсавета функцыянуюць 52 прадпрыемства, установы і арганізацыі. Працаздольнае насельніцтва занята ў ААТ «Княжы», «Ельня-Агра», «Шаркаўшчынскі агратэхсэрвіс»; у Германавіцкім лясніцтве; на аб'ектах сацкультбыту, размешчаных на тэрыторыі сельсавета.

Тут ёсць сярэдняя школа, дзіцячы сад, бібліятэка, Дом культуры, бальніца, аддзяленне сувязі, 7 магазінаў. Працуюць Германавіцкі музей мастацтва і этнаграфіі імя Я. Драздовіча, школьны гісторыка-краязнаўчы музей.

 

Аграгарадок Германавічы. Шаркаўшчынскі раён. Фатаграфія з сайта https://www.radzima.orgАграгарадок Германавічы. Шаркаўшчынскі раён. Касцёл Перамянення Гасподняга. Фатаграфія з сайта http://yozas-gubka.livejournal.com Аграгарадок Германавічы. Шаркаўшчынскі раён. Былы Палацава-паркавы комплекс Шырынаў, у якім знаходзіцца музей мастацтва і этнаграфіі імя Я. Драздовіча. Фатаграфія з сайта http://yozas-gubka.livejournal.com

 

ЛІТАРАТУРА

1.  Агрогородок Германовичи // Приглашаем в путешествие по Шарковщине : [путеводитель]. – Новополоцк : О. В. Молодечкин, 2012. – С. 6–7.

2.  Барыла, А. Наш аграгарадок [Германавічы Шаркаўшчынскага раёна] сёння – гэта... / А. Барыла // Кліч Радзімы (Шаркаўшчына). – 2013. – 14 верас. – С. 1

3.  Германавічы // Памяць: Шаркаўшчынскі раён : гісторыка-дакументальныя хронікі гарадоў і раёнаў Беларусі / рэдкал. : Л. М. Драбовіч [і інш.] ; уклад. Л. М. Лабачэўская ; мастак Э. Э. Жакевіч. – Мінск : Белта, 2004. – С. 479–480.

4.  Информация о сельском Совете [Электронный ресурс] // Шарковщинский районный исполнительный комитет. – Режим доступа: http://sharkovshchina.vitebsk-region.gov.by/ru/germanovich_ss. – Дата доступа: 16.08.2017.

5.  Кажан, К. Мястэчка Германавічы: гады, лічбы, імёны / К. Кажан // Культура. – 2003. – 8–14 сак. – С. 14.

6.  Корсак, Э. Германавічы ў сугучнасці натхнення і прыгажосці / Э. Корсак // Кліч Радзімы (Шаркаўшчына). – 2008. – 5 лістап. – С. 2.

7.  Пастернак, Т. Германовичи / Т. Пастернак // Народнае слова. – 2006. – 22 жн. – С. 4–5.

8.  Рымдзёнак, К. В. Гісторыя мястэчка Германавічы [Шаркаўшчынскага раёна] ў XVI – першай палове XX стагоддзя / К. В. Рымдзёнак // Труды молодых специалистов Полоцкого государственного университета / Министерство образования Республики Беларусь, Полоцкий государственный университет ; редкол.: Д. Н. Лазовский [и др.]. – Новополоцк, 2009. – Вып. 34 : Гуманитарные науки. – С. 83–85.