Афганистан. Без права на забвение

Афганистан. Без права на забвение

Афганистан. Без права на забвение

Художники Витебщины

Художники Витебщины

Художники Витебщины

Азёры. Ушацкі раён

Ушацкая група азёраў. Размешчана ва Ушацкім, часткова ў Полацкім і Лепельскім раёнах Віцебскай вобласці, у басейне р. Тураўлянка. Уключае больш за 60 азёраў агульнай плошчай звыш 75 км2 і аб’ёмам вады 350 млн. м3, выцягнутых на 40–45 км з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Абсалютная большасць азёраў раёна (67,7 %) адносіцца да малых водных аб’ектаў, на невялікія і сярэднія вадаёмы прыходзіцца 29,3 %, на вялікія – 3 %.

Найбуйнейшыя азёры – Чарсвяцкае, Павульскае, Атолава, Паўазер’е, Янава, Бярозаўскае, Крывое, Гомель, Вяркудскае. Плошча вадазбору 803 км2. Вадазбор разараны (больш за 60% пл.). Прадстаўлены комплексам ледавіковых і водна-ледавіковых формаў рэльефу (добра выяўлены паблізу азёр), з абсалютнай вышыні 117–167 м. Спалучэнне розных тыпаў катлавін, марэнных узгоркаў, часта парослых лесам, іх разнастайнасць стварае маляўнічы ландшафт. Азёры злучаныя шматлікімі невялікімі рэкамі, ручаямі, канавамі і пратокамі; праз шэраг азёр працякае р. Дзіва. Пасля будаўніцтва плаціны перад воз. Гомель ўзровень Ушацкай групы азёраў зарэгуляваны.

Ушацкія азёры багатыя рыбай (вядзецца прамысловая лоўля), летам на іх заўсёды шмат адпачываючых і турыстаў.Возера Крывое як эталон чыстых мезатрофных вадаёмаў абвешчана гідралагічным заказнікам рэспубліканскага значэння. Азёры з’яўляюцца месцам адпачынку і турызму. Паўночная частка Ушацкай групы азёраў знаходзіцца ў зоне адпачынку мясцовага значэння. Прыгожыя азёры ДоўжынаЗвонь

Пра ушацкія азёры і рэкі складзена шмат літаратурных твораў як нашымі паэтамі-землякамі, так і іншымі дзеячамі літаратуры. Існуе мноства легенд і паданняў пра азёры Галатоўскае, Кольца, Лагі, Лешава, Мена, Папова. Яны змешчаны ў кнізе «Азёры Беларусі ў легендах і паданнях» А. М. Ненадаўца. Па берагах азёр Чарсцвяцкае, Павульскае, Бярозавае, Белае, Цеменіца захаваліся стаянкі першабытнага чалавека.

 

ЛІТАРАТУРА:

  1. Абабурка, І. На Ушацкіх азёрах / І. Абабурка // Родная прырода. – 1979. – № 6. – С. 22–24.
  2. В краю Ушачских озёр / О. Ф. Якушко // Край озёрный. – Минск : Ураджай, 1978. – С. 86–101.
  3. Витебская область: природа, туризм, спорт, отдых =Vitebskregion:thenature, tourism,sport, rest/под общ. ред. Л. Л. Прокофьевой. – Витебск : Витебский Центр маркетинга, 2005. – С. 158–165.
  4. Пашковіч, А. Да азёр – па-гаспадарску / А. Пашковіч // Патрыёт (Ушачы). – 2004. – 31 сак.– C. 3.
  5. Рудаковский, И. Живая летопись Земли / И. Рудаковский // Родная прырода. –2013. –№ 6. –С. 26–43.
  6. Сюбарава, С.Дзе плешчуцца азёры / С. Сюбарава // Родная прырода. – 1981. – № 3. – С. 28–29.
  7. Ушацкая група азёр // Блакітны скарб Беларусі : энцыклапедыя / рэдкал.: Г. П. Пашкоў [і інш.] ; маст.: Ю. А. Тарэеў, У. І. Цярэнцьеў. – Мінск : БелЭн, 2007. – С. 432.
  8. Ушачская группа // География озер Белоруссии / О. Ф. Якушко ; под ред. В. Г. Завриева. – Минск : Вышэйшая школа, 1967. – С. 126–136.
  9. Ушачская группа озёр // Природа Беларуси : энциклопедия : в 3 т. / редкол.: Т. В. Белова [идр.]. – Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2009. – Т. 2 : Климат и вода. – С. 463.
  10. Ушачская группа озёр // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова [и др.]. – Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2011. – Т. 2 : Витебская область : в 2 кн. – Кн. 2. – С. 547.
  11. Ушачская группа озёр // Туристская энциклопедия Беларуси / редкол.:Г. П. Пашков [и др.] ; под общ. ред. И. И. Пирожника ; сост.: Л. В. Ловчая, Т. И. Жуковская. – Минск : БелЭн, 2007. – С. 593.
  12. Ушачская группа озер // Туристские регионы Беларуси / редкол.: Г. П. Пашков [и др.] ; под общ. ред. И. И. Пирожника ; сост. Л. В. Ловчая. – Минск : БелЭн імя П. Броўкі, 2008. – С. 197.
  13. Якушка, В.У краі Ушацкіх азёр / В. Якушка // Родная прырода. – 1977. – № 5. – С. 2, 25.